Xây dựng các vùng “khoai tây GAP” Đà Lạt

Yêu cầu xây dựng các vùng “khoai tây GAP” Đà Lạt từ niên vụ 2016 – 2017 đang đặt ra hết sức cần thiết khi mùa mưa Đà Lạt năm 2016 bước vào giai đoạn kết thúc nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả kinh tế và góp phần bảo vệ giá trị nhãn hiệu độc quyền “Rau Đà Lạt”

Ông Nguyễn Đức Bình, Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Thọ (vùng sản xuất khoai tây truyền thống của Đà Lạt) cho biết, tổng diện tích sản xuất cả thảy vụ mùa mưa này của Xuân Thọ khoảng 30 ha, bằng 30% so với 10 năm trước và giảm hơn 10 ha trong vòng 3 năm trở lại đây. Nhưng nhờ tích cực chuyển đổi hình thức sản xuất, phần lớn nông hộ sản xuất khoai tây mùa mưa đã nhận diện sử dụng các nguồn giống đạt chất lượng tốt, kết hợp với đầu tư thâm canh chiều sâu, nên năng suất vẫn giữ ở mức cao.

Hơn 60% diện tích khoai tây VietGAP

Uớc tính diện tích khoai tây sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt khoảng 60%, trong đó, gồm hàng trăm hecta diện tích liên kết tiêu thụ theo hợp đồng giữa 2 công ty Pepsico và Orion và các hợp tác xã, tổ hợp tác với nông dân Đơn Dương, Đức Trọng, Đà Lạt, Lạc Dương…

Trung bình hai mùa mưa – khô hàng năm (trong 5 năm trở lại đây), nông dân Đà Lạt và các vùng phụ cận sản xuất trung bình hơn 1.000 ha, trong đó, sản xuất vụ Đông – Xuân (mùa khô chính vụ) chiếm tỷ lệ 63 – 64%, sản lượng từ 25 – 30 tấn/ha; còn lại tỷ lệ 36 – 37% diện tích sản xuất vụ Hè – Thu (mùa mưa trái vụ) với năng suất trung bình từ 20 tấn/ha trở xuống.

Trong suốt mùa mưa hàng năm, tính chung diện tích khoai tây Đà Lạt và các vùng phụ cận sản xuất trái vụ chỉ với diện tích từ 160 – 170 ha, tổng sản lượng chưa đến 3.000 tấn, nhưng do các khoản đầu tư sản xuất khoai tây mùa mưa năm sau luôn tăng cao hơn năm trước, đặc biệt là các loại chi phí quản lý, phòng trừ dịch bệnh, mốc sương gây hại…

Người sản xuất thường xuyên đối mặt tình trạng khoai tây Trung Quốc giả mạo khoai tây Đà Lạt cạnh tranh thiếu lành mạnh và hay bị thương lái ép giá, hệ quả khoai tây mùa mưa vốn đã đạt lãi thấp, nay lại càng giảm xuống thấp hơn.

Thống kê chưa đầy đủ của ngành nông nghiệp Lâm Đồng, hàng năm chủ yếu vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, thương lái mua khoai tây Trung Quốc đưa về chợ nông sản Đà Lạt để phân loại bán lại với các số lượng đáng kể như: hơn 393 tấn (năm 2014), 1.163 tấn (năm 2015) và hơn 354 tấn (năm 2016). Từ đây có những lô hàng khoai tây Trung Quốc nhuộm dày lớp đất đỏ Đà Lạt phân phối đến người tiêu dùng với giá bán thấp hơn giá khoai tây Đà Lạt nhiều lần, khiến giá khoai tây ngoài hợp đồng ở Đà Lạt nói chung, ở xã Xuân Thọ nói riêng chỉ bằng và thấp hơn so với cùng kỳ.

Cần những giải pháp hỗ trợ

Nhìn tổng thể, khoai tây VietGAP Đà Lạt và các vùng phụ cận hiện nay vẫn chiếm tỷ lệ không nhỏ sản xuất quy mô nhỏ lẻ, chưa xây dựng nhiều chuỗi sản phẩm liên kết từ khâu sản xuất đến khâu thị trường như mô hình ở 2 Công ty Pepsico và Orion nêu trên, dẫn đến sản phẩm bán ra vẫn phụ thuộc vào mức giá bấp bênh của thương lái đưa ra thanh toán sau khá nhiều ngày trực tiếp thu mua trên đồng…

Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Thọ dự báo, vụ Đông – Xuân chính vụ năm 2016 – 2017, nông dân xã Xuân Thọ sẽ phát triển khoảng 150 ha khoai tây, trong đó, chiếm khoảng 80% diện tích sản xuất theo hình thức “Tổ hợp tác VietGAP kỹ thuật”, tức là mục đích hợp tác trao đổi các biện pháp thâm canh VietGAP hiệu quả, còn đến giai đoạn tiêu thụ thì do từng hộ gia đình tự chọn thời điểm và thương lái để bán ra.

“Thường lúc thu hoạch gặp cảnh ép giá, nông dân Xuân Thọ cất trữ khoai tây vào từng bao tải chất trong kho cách ly trên nền nhà khô ráo, thoáng khí, che chắn các vật liệu không để ánh sáng mặt trời chiếu vào, chờ giá tăng lên mới bán. Nhưng thời gian lưu kho ở Xuân Thọ cũng chỉ trong vòng một tháng, nếu kéo dài thêm nhiều ngày nữa, khoai tây sẽ bị nẩy mầm, không bán được, phải đổ bỏ…” – Chủ tịch Bình nói.

Năm 2017, Lâm Ðồng sẽ hoàn thiện quy trình sản xuất khoai tây VietGAP chính vụ và trái vụ, mở rộng đào tạo, tập huấn và chuyển giao cho người sản xuất. Tạo mối liên kết sản xuất và tiêu thụ theo mô hình nhóm nông hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã, nhà nông với nhà doanh nghiệp…

Đây có thể xem là một tín hiệu mới để nâng cao uy tín của sản phẩm “khoai tây GAP” đặc trưng thế mạnh của Đà Lạt và các vùng phụ cận, bắt đầu từ niên vụ 2016 – 2017 này.

Theo baolamdong